مثال‌هاى ممتنع بالقياس الى الغير متن والامتناع بالقياس الى الغير كامتناع . . . وعدمه إذا قيس الى وجود الآخر . ترجمه امتناع بالقياس الى الغير مانند امتناع وجود علت تامه ، وقتى كه با عدم معلول خود مقايسه گردد ، به لحاظ استدعايى كه عدم معلول از آن دارد . ( يعنى استدعا داشتن وجود علت از جانب عدم معلول ، ممتنع بالقياس هست . ) و مانند امتناع وجود معلول ، زمانى كه مقايسه شود با عدم علت به اقتضايى از آن ( يعنى اقتضا داشتن وجود معلول از جانب عدم علت ، ممتنع بالقياس است . ) و مانند امتناع وجود يكى از دو متضايف ، وقتى كه با عدم ديگرى مقايسه شود . و امتناع عدم يكى از دو متضايف ، وقتى كه با وجود ديگرى قياس گردد . شرح نقطه مقابل وجوب بالقياس ، امتناع بالقياس است . تحقق معلول ، بدون علت و بالعكس يا يكى از دو متضايفين بدون ديگرى ، ممتنع بالقياس است . و به عبارتى مطابق عبارت متن ، عدم معلول اگر تقاضا و استدعاى وجود علت كرد و يا عدم علت اگر عليت و اقتضاى وجود معلول را داشت ، اين ممتنع بالقياس است . مانند مخلوق بدون خالق و بالعكس . استعمال كلمهء استدعا براى معلول و اقتضا براى علت بيان حال وجودى آنها را مىنمايد ؛ زيرا معلول استدعا و طلب مىكند علت را و علت اقتضا مىكند معلول را . ممكن بالقياس متن والامكان بالقياس الى الغير حال . . . وهما ينتهيان الى الواجب بالذّات .